Yeraltında kayaların boşluklarına sıkışmış olarak veya petrol yataklarının üzerinde gaz halinde büyük hacimler şeklinde bulunan Fosil yakıtlar grubundan hidrokarbon esaslı sıkışmış gazdır.

Doğalgaz kokusuz hafif bir gazdır enerji kaynağı olarak kullanıldığında özel bir madde ile kokulandırılmaktadır. Kokulandırılmasının sebebi ise kaçakların fark edilebilmesi içindir.  Hafif olması ve tamamen doğal olması sebebiyle katı yakıtlara göre 1/3 sıvı yakıtlara göre ½ oranında atmosferde sera etkisi yaratır dolayısıyla aynı zamanda ekolojik özelliği bulunan bir alternatif enerji kaynağıdır.

Dünyamız doğalgazı 1790 yıllarında İngiltere ile tanımış ve böylece söz konusu enerji kaynaklarımıza yenisi eklenmiştir. Doğalgaz Türkiye de 1988 yılı itibariyle  evsel ve ticari kullanıma Ankara da sunulmuştur.

Peki nedir bu doğalgaz ve neden anlatıyoruz?

Ekonomiktir.

Diğer enerji kaynaklarına göre daha ekonomiktir.  Kullanımı ve dağıtımı itibariyle diğerlerinden daha az uğraş gerektirmektedir.

Ekolojiktir.

Yani doğaldır çevreye zararı bulunmamaktır. Katı yakıtlar  ve bunlara dair atıklar.: kömür petrol vs. gibi enerji kaynaklarının atıkları hem havamıza hemde suyumuza karışan bir tehdit olmaktadır.  Fakat doğalgaz çevreye salınımı yayılımı ile diğerlerinden daha avantajlı ve kullanışlı çevre dostu bir enerji kaynağıdır.

Güvenlidir.

Yapısı itibariyle hafif bir gaz olması söz konusu zehirlenmelere yol açmamaktadır. Sadece tüketici kitlesinin bilinçlenmesiyle zaten pek nadir var olan  zehirlenme vakalarının önüne geçilecektir.

Sitemizin Misyonu burada basit başlıklar halinde anlattığımız doğalgaz  konusu  ile ilgili ayrıntılı bilgi vermek aynı zamanda sektördeki diğer iş ortaklarımız ve sektör çalışanlarıyla bilgi alışverişinde bulunmaktır.

Şimdiden hoş geldiniz….

Doğalgaz (SAMGAZ.com.tr’den alıntıdır.)

Başta Metan (CH4) ve Etan (C2H6) olmak üzere çeşitli hidrokarbonlardan oluşan yanıcı bir gaz karışımıdır. Doğal gaz renksiz, kokusuz havadan hafif bir gazdır.

Ne Kadar Güvenlidir

Doğru kullanıldığı sürece doğal gaz tehlikeli değildir. Gaz Dağıtım Firmaları, doğal gazın abonelere güvenli bir şekilde ulaştırılması için her türlü tedbiri almaktadır.

Doğalgaz Nasıl Oluşur?

Doğal gaz, organik maddelerin yeryüzünün alt katmanlarında milyonlarca yıl süren doğal dönüşümü sonucunda oluşur. Kaynağından çıkarıldığı haliyle, herhangi bir işlemden geçirilmeksizin kullanılabilmektedir.

Temiz Bir Eneridir

Doğal gaz temiz bir gazdır. Yandığında kül, karbonmonoksit ve kükürt bileşikleri oluşturmaz ve çevrede asit yağmuruna sebep olmaz. Yalnızca karbondioksit ve su buharı meydana gelir.

Bunun yanında azot oksit emisyonu diğer yakıtlara kıyasla daha azdır.

Doğalgazın Kokusu

Tabii halde kokusuz olan doğal gaza, kullanıcının herhangi bir gaz kaçağını kolaylıkla fark edebilmesi için koku verici bir madde eklenir.

Örnek :Samsun şebekesine verilen doğal gaza, çürük sarımsak kokusu veren THT (Tetra Hidro Teofen) maddesi katılmaktadır.

Bireysel Kullanım Alanları (Konutlar)

Doğal gaz, konutlarda başlıca

·                      Isıtma ve soğutma

·                      Sıcak su elde etme

·                      Pişirme amaçlı kullanılır.

Merkezi ısıtma sistemi olan binalarda sıcak su ve pişirme amacıyla dairelere kolon hattı ile doğal gazverilebilir.Bireysel kullanımda ise şu seçenekler söz konusu olabilir.

·                      Sadece ısınma amacıyla (doğal gaz sobası, kat kaloriferi)

·                      Isınma ve sıcak su elde etme amacıyla (kombi, boylerli kat kaloriferi, kat kaloriferi ve şofben)

Isınma ve sıcak su ve pişirme amacıyla

Nasıl Yanar

Doğal gazın yanabilmesi için hava ile yüzde 5 ile 15 arasında karışım yapması gerekir. Karışım oranı bu aralığın altında ya da üstünde olursa doğal gazyanmaz.

En iyi yanma karışımı yüzde 9 doğal gaz ve yüzde 91 havadır. Doğal gazın tutuşma sıcaklığı 650°C’dir. Tam yanma anında mavi renkli alev olur.

Endüstiyel Kullanım alanları (Sanayi)

Küçük sanayi atölye ve fırınlarda üretim amaçlı olarak kullanılır. Demir-çelik, çimento, kimya sanayinde, cam ve kiremit imalatında da yararlanılan doğal gaz, tekstil sektörü için de önemli bir enerji kaynağıdır.

Türkiye’nin elektrik ihtiyacının küçümsenemeyecek bir kısmı doğal gazla çalışan santrallerde üretilmektedir.

Doğalgaz Zehirlenmeleri

Çoğu gaz zehirlenmeleri karbonmonoksite (CO) bağlı olarak gerçekleşir. CO kandaki oksijen ile yer değiştirerek kanın vücuda oksijen taşımasını önler ve böylece vücudun zehirlenmesine sebep olur. Doğal gaz karbonmonoksit içermediğinden zehirleyici değildir.

Ancak havadan daha hafif bir gaz olduğundan kapalı alanlarda sızma halinde yukarılarda toplanır. Çok miktarda bulunduğu zaman ortamda oksijen azalacağından boğulmaya sebep olabilir. Bu nedenle doğal gaz kullanılan ortamların mutlaka havalandırılması gerekir.

Doğalgaz Daha Verimlidir.

Hava ile yakıtın karışması gaz halinde daha kolay olduğundan tam yanma durumuna daha kolay ulaşılır. Katı ve sıvı yakıtlarda ise karbon monoksit çıkışı nedeniyle eksik yanma söz konusudur.

Doğal gaz, verilen yakma havası ile kolayca birleşerek tam yanma sağlar dolayısıyla dışarıya atılan ısıtılmış ancak yanma işlemine karışmamış hava miktarı daha azdır. Bacadan atılan enerji daha az olduğundan, doğal gaz daha verimli bir yakıttır.

Doğalgaz nedir?(DTK Dergisinin Doğalgaz Tanımlaması)

Doğalgaz başta Metan (CH4) ve Etan (C2H6) olmak üzere çeşitli hidrokarbonlardan oluşan yanıcı bir gaz karışımıdır.
Doğalgaz renksiz, kokusuz ve havadan hafif bir gazdır. Doğalgaz, organik maddelerin yeryüzünün alt katmanlarında milyonlarca yıl süren doğal dönüşümü sonucunda oluşur. Kaynağından çıkarıldığı haliyle, herhangi bir işlemden geçirilmeksizin kullanılabilmektedir. Tabi halde kokusuz olan doğal-gaza, kullanıcının herhangi bir gaz kaçağını kolaylıkla fark edebilmesi için koku verici bir madde eklenir. Doğalgaza çürük sarımsak kokusu veren THT [ Tetra Hidro Teofen ) ve TBT ( Tetra Butil Merkop-tan ) maddesi katılmaktadır.
Doğalgazm yanabilmesi için hava ile %5 – 15 arasında karışım yapması gerekir. Karışım oranı bu aralığın altında ya da üstünde olursa doğalgaz yanmaz. En iyi yanma karşımı %9 doğalgaz ve %91 havadır. Doğalgaz tam yanma anında mavi bir alev ile yanar.
Gazların çoğu zehirlenmeye yol açabilir. Bu zehirlenmeler Karbonmonoksit (COl’e bağlıdır. CO kandaki oksijen ile yer değiştirerek kanın vücuda oksijen taşımasını önler ve böylece vücudun zehirlenmesine sebep olur. Doğalgaz karbonmonoksit içermediğinden zehirleyici değildir. Ancak, doğalgaz havadan daha hafif bir gaz olduğundan kapalı alanlarda sızma halinde yukarılarda toplanır. Çok miktarda bulunduğu zaman ortamda oksijen azalacağından boğulmaya sebep olabilir. Bu nedenle doğalgaz kullanılan ortamların mutlaka havalandırılması gerekmektedir.

Paylaş

·        Solenoid vanalar: Gaz emniyet sistemlerinde kullanılan bu valf türü ülkemizde yaygın olarak deprem algılama cihazları ve Gaz alarm cihazlarına paralel olarak monte edilen ve ana sistemden aldığı kontak ile gaz akışının kesilmesini sağlayan sistemlerdir. Kullanılan sistemin özelliğine göre giriş gerilimleri 12V ve 220 V olarak değişmektedir. Yangın emniyet sistemlerinde kullanılan 24 V ile çalışanları da mevcuttur.

·        Regülatörler: Bu grup ürünler gaz regülasyonlarında kullanılan ve bina içlerinde istenilen bölümlerde Doğal gazın basıncının düşürülmesi maksadıyla kullanılan ürünlerdir. Domestik regülatörler diye de adlandırılan bu ürünler genelde 300 mb lık basınçtan evsel kullanım değeri olan 21 mb basınca düşüm için kullanılır. İçlerinde filtre bulunan bu ürünler; emniyet kapatmalı ve düz regülatörler olarak iki alt gruba ayrılır. Emniyet kapatma mekanizması bu sistemde giriş basıncının belirlenen değerlerin üzerinde olması durumunda sistem emniyetini sağlamak amacıyla çıkışın kapatılmasını gerçekleştirir.

·        Gaz Alarm cihazları: Genel olarak ortamdaki gaz oranın tehlikeli seviyelere ulaştığında gazı algılayarak ortamı uyaran sistemlerdir. Standartlar çerçevesinde her bir gaz çeşidi için kullanılan sensör ayrı olmakla birlikte doğal gaz için üretilenler değişen yüzde oranlarında da olsa metan, propan, lpg, Co gazlarını da algılayabilirler. Gaz alarm cihazları kullanımda gazı algıladıkları zaman çıkış kontağı vererek kendisiyle entegre çalışan sistemleri çalıştırma yada kapatma özelliğine sahiptirler.

·        Deprem Emniyet sistemleri: Deprem riskinin sürekli olduğu ülkemizde doğalgaz tesisatlarının bütünleyici parçası olarak kullanılan bu sistemlerin genel amacı; belirli bir şiddetin üzerindeki depremin olduğu anda zaman kaybetmeksizin sistemdeki gaz akışını kesmektir. Dünyada muhtelif yerlerde yaşanan tecrübelerden görüleceği gibi doğalgaz altyapısını yaygın olarak bulunduğu bölgelerde meydana gelen depremlerde ciddi miktarda zaiyat yıkım sonrası doğalgaz kaçaklarından kaynaklanmaktadır.

·        Filtre: Bina içlerinde evsel kullanıma geçmeden önce gazın filitrasyonu amacıyla kullanılan malzemelerdir.

·        Emniyet Vanaları: Bina içlerinde gaz basıncının yüksek olduğu durumlarda gaz akışını kesmek veya tahliye etmek amacıyla kullanılan emniyet malzemeleridir. Çalışma şekillerine göre gazı tahliye etmek (Emniyet tahliye vanası) veya gaz akışını kesmek (emniyet kapatma vanası) için kullanılan 2 ayrı tipi mevcuttur.

·        Vanalar: Bina girişleri ve bina içindeki tesisatta kullanılan Doğal gaz vanalarıdır. Kullanım yerlerine göre pirinç, sfero ve çelikten mamüldürler. Bağlantı şekilleri dişli ve flanşlı olabilir. Genel itibariyle bu grupta küresel vanalar kullanılır. Basınç sınıfları genelde PN 16 dır.

·        Manometre: İç tesisatta nispeten kullanım alanı daha az olan bu ürünler merkezi sistemli binalarda kazan dairelerinde veya regülatörün kullanıldığı yerlerde kullanılan ürünlerdir. İç tesisat grubunda kullanılan manometreler; kapsül diyafram prensibiyle çalışan, ölçüm hassasiyeti yüksek ( KL.1,6) olan ve milibar düzeyinde ölçüm yapan ürünlerdir.

·        Termometre: İç tesisat grubunda kullanım alanı çok sınırlı olsa da kazan dairelerinde su sıcaklığını ölçmede kullanılan ürünlerdir.

·        Körüklü sayaç: Ülkemizde yürürlükteki uygulamalar çerçevesinde Evsel amaçlı kullanılan Doğalgaz sayaçları doğalgaz dağıtım firmaları tarafından temin edilmesine karşılık değişim amaçlı alımlar aboneler tarafından piyasadan yapılmaktadır. Bu kapsamda çalışma prensibi itibariyle körüklü sayaçlar olarak adlandırılan G4, G6, G10, G16 ve G25 sınıfındaki sayaçların satışları Türkiye’ de kabul edilen tüm markalar bazında yapılmaktadır.

·        Fleks bağlantı hortumları: Hane içi doğalgaz tesisatının son tüketim noktası olan sisteme bağlantısı flekslerle yapılmaktadır. İç tesisat grubunda Ocak , kombi  ve sayaç bağlantısı olmak üzere üç kullanım yeri vardır. Ocak bağlantısı için ½” çapında, kombi için ½” ve ¾” çapında boyları 30 ile 150 cm arası olan fleksler kullanılır.  Sayaç fleksleri ise sayacın tipine göre 1” ile 2” arasında değişiklik göstermektedir.

·        İzole mafsal: Ürün tanım olarak izolasyon contasıdır. Servis kutularından sonra bina girişine kadar toprak altından geçiş yapılacak hatlarda (genelde gömülü tip kutularda) magnezyum anot ile yapılan katodik korumanın bina tesisatından izole edilmesi amacıyla kullanılır. Doğru ürün seçimi için izolasyon sağlayan bu malzemenin elektriksel ve mekanik mukavemeti en yüksek plastik çeşitleri ile üretilmiş olması ve kaynaklarının uygun yöntemlerle yapılmış olmasına dikkat etmek gerekmektedir.

·        İzolasyon Bandı: Bina giriş ve kolon tesisatlarında çelik boruların dış etkenlerden zarar görmesini engellemek amacıyla kullanılan polietilen esaslı malzemelerdir. Tatbik ediliş şekillerine göre soğuk ve sıcak izole bantları olmak üzere iki gruba ayrılırlar.

·        Magnezyum anot: Genel olarak toprak içerisinde ve tatlı su içerisinde bulunan her türlü metal yapının katodik korumasında kullanılır. Magnezyum anotlar, proje hesaplamaları sonucunda korunacak yapının akım ihtiyacına gore değişik ağırlık ve ölçülerinde M1-M8 arasında imal edilirler. Magnezyum anotların dışında bez torba içerisinde, TS 5141 Standardına uygun, anot akım geçiş direncini düşürmek için dolgu malzemesi bulunur.  Ve standartları idarece belirtilmiş kablolar vasıtasıyla tesisata bağlanırlar.

·        Topraklama Çubuğu: Bina içi gaz hatlarında potansiyel dengelemesi için kullanılan saf bakır çubuklardır. Çap ve uzunlukları doğalgaz dağıtım firmalarının şartnamelerinde belirtildiği şekliyle kullanılmaktadır.

·        İzolasyon macun ve sıvıları: Bina içi tesisatlarda dişli bağlantı bölümlerinde ek bölümlerde sıkıştırılmış dişler arasında izolasyonu sağlamak amacıyla kullanılan özel solüsyonlar ve yoğun kıvamlı macunlardır.

·        U Manometre: Tesisatın yapım aşaması bittikten sonra sisteme verilen basınçlı hava yada gazın izolasyonlarının testinde son olarak kullanılan ekipmandır. Basınç farkı olup olmadığını algılamaya yarar. Bir çok farklı tipi ile farklı basınç aralıklarını ölçmeye yarayan tipleri mevcuttur. İç tesisatta genel itibariyle 200 mb’ a kadar ölçüm yapmaya imkan veren tipleri kullanılmaktadır. U şeklince cam yada şeffaf plastikten üretilen ölçme haznesi ahşap yada alüminyum korumalar ile kaplanır.

·        Baca Aksesuarları: Hane içlerinde kullanılan hermetik sistemle çalışan kombiler için ilave baca parçalarıdır. Piyasada satılan bir çok kombinin değişik tiplerde baca parçaların ürünlerle beraber standart olarak yer almaktadır. Ancak ilave ihtiyaçlar ve genellikle mesafe uzatımı için gerekli ve her tip kombi için farklı baca tipleri mevcuttur.

·        Kompansatörler: Farklı geçiş noktalarında kullanılan kompansatörler genel olarak tüm tesisatlarda genleşme, büzülme ve tesisattaki mekanik titreşimlerin (eksenel,yanal ve açısal) absorbesi için kullanılırlar. Paslanmaz çelikten mamül olan bu ürünlerin sabit flanşlı, döner flanşlı ve kaynaklı tipleri mevuttur.

·        Sayaç malzemeleri: Ülkemizde genelde evsel amaçlı kullanılan körüklü sayaçlar için bağlantı şekli ve ekipmanları ilgili kuruluşlarca standardize edilmiştir. Paslanmaz fleks, temper döküm bağlantı aparatı (rakor, nipel) ve alüminyum konsoldan oluşan bu grup ürünler sayaç tiplerine göre farklı boyutlardadır.

·        Menfez: Kombi kullanımlarında hava sirkülasyonu sağlayan plastik havalandırma aparatlarıdır.

·        Kelepçe: Doğalgaz borularının duvar montajında kullanılan ara montaj parçalarıdır.1/2” ile 8” arasında farklı trifon boylarında ve somunlu olark üretilirler.

·        PVC dolap: Kombilerin dış mekan montajlarında korumalarını sağlamak için kullanılan tiplerinin yanı sıra bina dışı kullanımlar için solenoid vana ve sayçlarda kullanılmak için modelleri mevcuttur.

·        Keten: Doğalgaz macunlarındaki gibi sızdırmazlık sağlamak amacıyla kullanılan doğal malzemelerdir.

·        Çelik Fittings: doğalgaz bina tesisatlarında kolon hatlarında boruların kaynaklama suretiyle birleştirilmesinde ek parça olarak kullanılan malzemelerdir. Prensipte uygulanılan standartlar açısından kaynaklı ve orijinal olmak üzere iki gruba ayrılırlar. Tee ve kruva gibi parçalarda birleşim yerleri kaynaklı olarak birleştirilen ürünler kaynaklı olarak adlandırılır. Üretim yöntemi çok daha zor olan orijinal fittingsler ise yekpare borunun işlenmesi suretiyle oluşturulurlar. Orjinal ftiingslere bağlı bulundukları standardın ismiyle SCH fittings de denir.

·        Dişli fittings: Bu grupta yer alan boru ekleme parçaları hane içi boruların birleştirilmesinde kullanılan malzemelerdir. Avrupa fittings standardı olan ve Türk standartlarının da kabul ettiği EN 10242 ve diyan sembolü olan “A” standardına uygun üretilmiş ürünlerdir. Ürünler özetle Temper dökme demir diye bilinen yöntemle üretilirler. Bu yöntemin muadillerine göre farkı mukavemet ve darbe dayanımının yüksek olması ve sağlamlığıdır. Gaz için kullanılanlar siyah, su için kullanılanlar galvaniz kaplamalı olarak satışa sunulmaktadır. Çeşitleri şöyledir.

1.     dirsek (90°,45°)

2.     nipel

3.     konik rekor

4.     kör tapa

5.     tee

6.     kuyruklu dirsek

7.     kruva

8.     manşon

9.     deveboynu

10. kuyruklu konik rekor

11. somun

12. boru atlama manşonu

13. kapak tapa

14. köşe konik rakor

15. redüksiyon

16. manşon redüksiyon

17. inegal tee

18. oransal nipel

Paylaş

Tamamı Ahşap Olan Yapılar

Binaya döşenecek doğal gaz tesisatı tamamen yangın istinat duvarı üzerinden gitmelidir.

Doğal gaz sayacı ve kullanılan doğal gaz cihazları yangın istinat duvarı üzerine monte edilmelidir.

Doğal gaz yakıcı cihazı olan her mahale bir gaz alarm cihazı takılıp bu alarm cihazları bina dışına takılacak solenoid vana ile irtibatlandırılmalıdır.

Doğal gaz servis kutusu binaya bitişik olmamalı bitişik ise uzaklaştırılması sağlanmalıdır.

Tesisatta ocak kullanılacak ise ahşap kısımların ocaktan etkilenmemesi için, ocak ile ahşap kısımlar arasındaki mesafe en az 1m olmalıdır. Yangına karşı özel tedbirler alınmak sureti ile bu mesafe kısaltılabilir.

Bu şartların sağlandığı durumlarda ocak ve hermetik cihaz kullanılabilir.

Cihazların Bulunduğu Mahallerden Sadece Tavanı Ahşap Olan Yapılar

Bacalı cihazların baca bağlantısı ahşap tavana en az 50cm uzaktan yapılmalıdır.

Tesisatta ocak kullanılacak ise ahşap kısımların ocaktan etkilenmemesi için, ocak ile ahşap kısımlar arasındaki mesafe en az 1m olmalı. Yangına karşı özel tedbirler alınmak sureti ile bu mesafe kısaltılabilir.

Doğal gaz cihazı olan her mahale bir gaz alarm cihazı takılıp bu alarm cihazları daire dışına takılacak solenoid vana ile irtibatlandırılmalıdır.

Bu şartların sağlandığı durumlarda tüm cihazlar kullanılabilir.

Cihazların Bulunduğu Mahallerden Duvarları Lambri (Ahşap) Kaplı Yapılar

Lambri üzerine tesis edilen kelepçelerin dübelleri beton duvar içinde olmalı ve rijitliği sağlanmalıdır.

Doğal gaz yakan cihazların baca bağlantılarının lambri kaplamayı ısı yönünden etkilememesi için, baca bağlantısı ile lambri kaplama arasındaki mesafe en az 50cm olmalıdır.

Bu şartların sağlandığı durumlarda tüm cihazlar kullanılabilir.

Doğal gaz cihazı olan her mahale bir gaz alarm cihazı takılmalıdır.

Paylaş

İlave ve tadilat projelerinde dairenin doğru katta olup olmadığının belirlenebilmesi için izometri planda kolon hattının, daire branşmanlarına kadar tam olarak çizilmesi gerekir.

Bina ana kolon projesinde her bir bağımsız birimin branşman debisi en az 3,5 m3/h alınmalıdır. (Tablo 13)

Daire içinde (ocak + kombi) sistemine, soba ilave edildiğinde bu cihaz/cihazların debisi toplama aritmetik olarak ilave edilmez. (ocak + kombi+soba=3,5 m3/h)

Daire içi tesisatlarda, toplam tüketim 5m3/h’ i geçmiyorsa kolona debi ilave edilmesine gerek yoktur.

Kazan kapsamına girmeyen kombi ve kat kaloriferi gibi cihazlarda verim değeri hesaba katılmayacaktır. Bu tip cihazlar için kataloglarındaki tüketim değerleri hesaplamalarda kullanılabilir.

Eş zaman faktörü konut sayısına ve mevcutsuz tüketim cihazlarının kombinasyonuna bağlı olarak belirlenir.

Ticari tesisatlarda birden fazla aynı amaçlı ( üretim ) cihaz kullanılması durumunda eş zaman faktörü 1 olarak alınacaktır.

Aynı kolon hattından beslenen ticari mahallere ait ısınma ve sıcak su amaçlı kullanımlarda eş zaman faktörü uygulaması konutlarda olduğu gibi değerlendirilmelidir.

Ticari mahallerde yedek kazan kullanımı olacak ise, sayaç seçimi toplam kapasiteye göre, diğer tüm hesaplamalar ( havalandırma hesabı dahil ) yedek olan cihaz hesaba katılmadan yapılacaktır. Konutlarda ise binanın ısınma ve sıcak su ihtiyacına bakılarak kazanın yedek olduğuna DAĞITIM ŞİRKETİ tarafından karar verilecek ve hesaplamalar ile sayaç seçiminde yedek olan cihaz hesaba katılmayacaktır.

Yedek olan kazan, asıl kazan ile aynı anda başka bir yakıtla kullanılamaz.

Basınç kaybı ve hız hesapları sınır değerler içinde kalıyorsa, doğal gaz tesisatında iki çap birden düşme veya yükselme yapılabilir.

Birleştirilerek kullanılan dairelerin dublex oldukları tapu ile kanıtlanabiliyorsa branşman istenmez. Tapu yoksa ve dublexin her iki katıda ayrı daire hüviyetinde ise (ayrı mutfak ,banyo vs olması şeklinde) merdiven boşluğuna açılan kapı olsun yada olmasın iki branşman istenir ve dublex görünümlü daireye iki bağımsız daire gibi işlem yapılır.

Doğal gaz tesisat hesabı; Diferansiyel yöntem ile yapılır.

a-Gerekli debi (Q)‘ye göre boru çapı tahmini olarak seçilir.

Gerekli debi; bireysel kullanım olan mahallerde eşzaman faktörü ve tüketim değerleri tablosundan (Tablo.13), merkezi sistem, kazan v.b. cihaz kullanılan mahallerde ise cihaz kapasitesinin doğal gazın alt ısıl değerine (hesaplamalarda bu değer 8250 kcal/m3 alınacaktır) ve cihaz verimine bölünmesi ile bulunacaktır.

b- Akış Hızı ( V ) ve Boru Sürtünme Kayıp Değeri ( PR / L ) ‘in bulunması:

Debi (Q) ve Boru Çapı (D) değerlerine bağlı olarak Tablo–14’den; Akış Hızı (V) ve Boru Sürtünme Kayıp Değeri (PR / L) bulunur. Boru sürtünme kayıp değeri ile devredeki boru uzunluğu  (L) çarpılarak; devre üzerindeki toplam boru sürtünme kaybı (PR) bulunur.

31 m3/h’ i aşan debi (Q) değerlerinde akış hızı (V) ve boru sürtünme kayıp (PR) değeri aşağıdaki formüllerden yararlanılarak bulunur.

50 mbarg ve daha düşük basınçlar için:

P1 – P2 = 23,2 x R x Q1.82 / D 4.82 ;           DP R/L = P1 –P2     (barg)

P1 : Giriş basıncı (bar)

P2 : Çıkış basıncı (bar)

R : Gaz sabiti (R = 0.6 alınır)

Q : Gaz debisi (m³/h)

D : Boru çapı (mm.)

V = 353,677 x Q / (D² x P2)

V : Hız (m/sn)                       V £ 6 m/sn        olmalıdır.

c- ( åx ) Toplam sürtünme kayıp katsayısı:

kullanılan bağlantı elemanlarına ait sürtünme kayıp katsayıları tespit edilerek; bağlantı elemanı adetleri ile çarpımlarının aritmetik toplamından toplam sürtünme kayıp katsayısı ( åx ) bulunur.

d- ( DPZ  ) Özel direnç kaybı:

DPZ = 3,97*10-3 * åx * V2

Aynı değer, akış hızı (V) ve toplam sürtünme kayıp katsayısı ( åx ) değerlerinden yararlanılarak Tablo – 15’den de bulunabilir.

e- ( DPH  ) Yükseklik farkı basınç kaybı / kazancı:

DPH = 0,049*h

Yükseklik farkı (h) yükselmelerde ( – ), düşmelerde ( + ) alınır.

f- ( DPS   )  Hat üzerindeki  toplam basınç kaybı:

DPS  = DPR  + DPZ +  DPH

formülü ile hesaplanır.

Deneme-yanılma metoduyla basınç kaybının en çok olabileceği nokta belirlenerek; O hat üzerinde uzanan devrelerin basınç kayıpları toplanarak kritik devre basınç kayıp ( DPS ) hesabı yapılır.

Gaz teslim noktası ile cihaz arasındaki basınç kaybı  DPS   £  1,8 mbar olmalıdır.

Projede daire içi tesisatı gösterilmeyen bağımsız birimler için:

Gaz teslim noktası ile daire sayaç vanası arasındaki basınç kaybı   DPS  £  1,0 mbar olmalıdır.

Aynı kuraldan hareketle yalnızca daire içi tesisatının gösterildiği projelerde:

Daire sayaç vanası ile cihaz arasındaki basınç kaybı   DPS   £  0,8 mbar olmalıdır

Merkezi sistem ısıtmalı binalarda, evsel kullanım için vana + kör tapa bırakılıyorsa bu noktaya kadar olan basınç kaybı  DPS  £ 0,7 mbar olmalıdır.

Yukarıda belirtildiği gibi bulunan tüm değerler sırasıyla bir çizelge üzerine işlenir. (Boru çapı hesaplama çizelgesi)

50 mbarg üstü basınçlar için:

P1 2 – P2 2 =29,160 x L x Q 1.82 / D 4.82

P1 : Giriş basıncı (bar)

P2 : Çıkış basıncı (bar)

L : Boru boyu ( m)

Q : Gaz debisi (m³/h)

D : Boru (Anma) çapı (mm.)

V = 353,677 x Q / (D² x P2)

V : Hız (m/sn)                V £ 10 m/sn        olmalıdır.

Domestik regülatörün sayaçtan sonra tesis edildiği durumlarda; gaz teslim noktası ile sayaç arasındaki hat üzerinde oluşabilecek basınç kaybı en fazla 20 mbar olmalıdır. Bunun dışındaki hatlar için yerel kayıplar göz önüne alınmaksızın sadece seçilen çaplara göre hız kontrolü yapılır.

Paylaş

Brülör gaz kontrol hattı sabit bir mesnet ile desteklenmelidir.

Projede belirtilen kazan kapasitelerine uygun, tespit edilen yakıt miktarını yakacak özelliklerde brülör seçilmelidir.

Yakıt miktarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır.

B = Q / ( Hu . h )                  (Nm3/h)

Burada;

B  =Yakıt miktarı

Q  = Kazan kapasitesi        (kcal/h)

Hu = Yakıtın alt ısıl değeri     (kcal/Nm3)

h  = Verim (%)

Brülör tipi seçiminde aşağıdaki hususlara göre hareket edilmelidir.

a) 350 kw’a kadar kapasitelerde tek kademeli, iki kademeli veya oransal,

b) 350-1200 kw arası iki kademeli veya oransal,

c) 1200 kw üzeri kapasitelerde oransal tip olarak kullanılacaktır.

·               Brülör seçiminde doğal gazın alt ısıl değeri 8250 kcal/Nm3 olarak alınacaktır.

·               Karşı basınçlı veya kalın ön kapağa sahip kazanlarda, brülör seçiminde; karşı basınç ve namlu uzunluğuna dikkat edilerek uygun seçim yapılmalıdır.

Brülör Gaz Kontrol Hattı Ekipmanları

Doğal gaz yakan cihazların (brülör, bek v.b.) emniyetli ve verimli olarak çalışmalarını temin etmek maksadıyla tesis edilen sistemlerdir. Gaz kontrol hattında kullanılacak olan ekipmanlar yakıcının kapasitesine, brülör tipi ve şekline bağlı olarak değişiklik gösterir. Buna göre gaz kontrol hattındaki ekipmanlar belirlenirken sistemin özellikleri göz önünde bulundurulmalıdır. Gaz kontrol hattı ekipmanlarının yakma sistemine uygunluğu brülör firmasının sorumluluğundadır. (TS EN 676, EN 676, TS 11391, TS 11042 EN 298, EN 298 )

Brülör Vanası

Servis ve emniyet amacıyla gaz açma/kapamayı temin etmek için kullanılan küresel vanadır. Her brülör gaz kontrol hattı girişine bir adet küresel vana konulmalıdır. (TS EN 331, EN 331, TS 9809)]

Paylaş

1  )  SERVİS!!!!!! Birinci bilinmesi gereken bir kombinin servisi yok ise zaten ilgili doğalgaz dağıtım firması o kombinin satışına izin vermemektedir. Bu yüzden kombi servisinin yeterli teknik bilgiye sahipmi, arıza durumlarında anında müdehale edebilecekmi, yeterli kombi parçası stoğunda bulunuyor mu gibi sorulara cevap alabilmem?

2) Kombimin dijital olmasını kattiyen istemem!!!!!! Dijital cihazlarda arıza sıklığı manuel cihazlara göre daha fazladır. Nedeni, Dijital cihaz dış hava şartlarına, neme ve buhara daha az dayanıklıdır ve dijital cihazda kaynaklanan arıza tüketiciye daha fazla maliyeti olacağı gibi dijital ekranlı kombi  ilk alınırken de fiyatı fazla olacaktır. Manuel cihaz alırım ve harici kumanda veya oda termosattını takarak aynı özelliklere fazlasıyla sahip olabilirim.

3) Sessiz çalışması!!!!!! Bir kombi sesli çalışıyor ise nedenleri şunlardır. Kombi büyük hacimli tasarlanarak daha çok ısıtma kapasitesi özelliği olduğu hissi vermek, daha rahat dekoratif şekil vermek amacı ile yapılmıştır. Fakat parçalar arasında çalışma esnasında oluşan titreşimden ses yapma riski vardır. Ama kombilerin ana ses yapma nedeni içindeki pompadır. Ses yapma olayı en pahalı kombi ve en bilinen markada da olabilir. Bu yüzden kombi alırken mutlaka sorun ve diğer muadil markalar ile karşılaştırma yapın.

4) Fiyat avanajı!!!!!!! Aynı markanın bir çok fiyat farkı olan kombisi var. Birde diğer markaları düşününce ne kadar fazla seçme imkanınızın olduğunu görebilirsiniz. Aynı özellikte fakat farklı iki markada nerdeyse iki kat fiyat farkı olmaktadır. Nedeni, araştırma yapmamak. Ben olsam yukarda saydığım özellikleri aynı olan iki marka dan fiyatı en uygun olanını seçerim. Fiyat farkı sadece tanınmışlık, tavsiye edilme, reklam gelmektedir.

5) Yoğuşmalı cihaz!!!!  Genellikle cihaz yoğuşmalı olduğu için daha az yakıt sarfiyatı olduğu söylenir vede bu belirli kriterle sağlanırsa doğrudur, fakat o kriterler sağlanmaz ise boş yere para vermekten başka birşey değil. Yoğuşmalı kombi normal kombiye göre en az aynı markasına göre %50 daha fazla fiyat farkı vardır. Fakat evin durumu, iklim şartları ve fiyat farkının amortisman süresi dikkate alınarak yoğuşmalı kombi sorgusu yapılırsa bence bir çok yerde normal kombi daha avantajlı çıkacaktır. Yoğuşmalı kombi neden seçilir, nerelerde kullanılması gerekir, kullanırken nelere dikkat edilmelidir, tesisatı nasıl olmalıdır gibi bilgileri diğer yazım da açıklayacağım.

6) Kombinin içindeki parçalar!!!!! Bir çok yabancı marka türkiye de üretilmekte fakat yurt dışı ürünü olarak lanse edilir. Yerli kombi üreticisi firmalarımız da vardır, her zaman destek vermemiz gereken ürünlerdir. Fakat iyi araştırmalarınız yaparsanız bir çok yerli diye gözüken kombiler artık yabancıların olduğunu görürsünüz ve tüketiciler tarafından isimleri havızalara kazıldığından yerli diye marka olarak alınmaktadır. Yerli malı bizim geleceğimizin teminidir. Kombilerin içindeki parçalar için satıcıdan şu teminat alınmalıdır. Her hangi bir kore, çin vb. kalitesi düşük ülkelerden gelen malzemenin kullanılıp kullanmadığının sorulmasıdır. Sadece şu soruyu sormanız yeterli olacaktır. Sizin kombinizin içinde parçaların tamamı nereye aittir. Kore, çin vb. asya ülkelerinden gelen kalitesi düşük ürünlerden içinde olursa geri iade alma teminatı verebilirmisiniz. Bir çok satıcı üstün körü evet der. Yanlız belgesi ile birlikte istediğiniz de geri adım atacaktır.

7) Arıza!!!!!!!Her cihaz arıza verebilir. Arıza yapmayan cihaz yoktur çünkü kul yapısıdır ve hata oranı mutlaka vardır. Bu yüzden cihazı alacağınız zaman şimdiye kadar en fazla hangi parçasında ve neden dolayı arızalar geldiğini sorunuz. Kombi beyininden, pompasından ve ses yapmadan dolayı gelen şikayetler çoğunlukta ise geri adım atmanızı isteyeceğim.
Yakıt sarfiyatı!!!!!!Muadil iki marka arasında aynı dairede kullanıldığı zaman yakıt sarfiyatı farkı olup olmadığını sorunuz.Mutlaka vardır karşılaştırmalarını sorunuz.

9) Referans!!!!!!Yapacağınız son hamle almaya karar verdiğiniz kombi için referans isteyin. Firmanın vereceği adreslerden bir kaçını arayın ve kombilerinin nasıl çalıştığını yakıt sarfiyatının nasıl olduğunu sorun çünkü en doğru bilgiyi yine size tüketici verecektir.

Gelişen teknolojiyide göz önünde bulundurarak kombiyi max 10 yıl kullancağınızı varsyarak hesaplamalarınızı yapınız. Çünkü beş yıl sonra doğalgaz dan değilde güneş enerjisi veya rüzgar enerjisi gibi enerji kaynaklarının kullanımına yaygın olarak  geçebilirsiniz. Şahsım olarak şu an bu ürünler üzerinde çalışma yapmaktayım. Çevreye zararsız, yakıt ihtiyacı sıfır cihazlar. Şu an bu cihazları kullanmak maliyetli olduğundan eminim ki ileriki zamanlarda maliyetler de düşürülerek bu enerji kaynakları kullanılacaktır. Bu şekil de elektrik, ısınma, soğutma vb. ihyiçlarımız için  çevreyi kirletmeden ve ödeme yapmadan  kullanacağız.

Saygılarımla….

Paylaş

Yetkili servislerin gaz yakan cihazların devreye alınması esnasında aşağıda belirtilen kontrolleri yapması zorunludur.

“  Her tüketim cihazının ısı yükünün ayarlanabilmesi için yaklaşık 5 dakikalık işletme süresinden sonra, pencere ve kapıların kapalı olduğu durumlarda ek olarak 5 dakikalık süre içerisinde tüketim cihazlarının emniyet valfinden ( akım sigortasından) atık gaz çıkıp çıkmadığı kontrol edilmelidir.  Bu kontrol sırasında atık gaz sürekli atılamıyor, güvenilir bir ayarlama yapılmıyorsa ve yığıntı, geri tepme varsa, sebebi araştırılıp bulunduktan sonra hata tam olarak giderilmelidir. Tüketim cihazı başka bir gazdan doğal gaza çevrilmişse cihazda tam yanma olup olmadığı dönüşüm yapan yetkili servisçe yanmış gaz analizi yapılarak kontrol edilmelidir. Atık gazın atılmasında yığıntı ve geri tepme olup olmadığı; ayrıca cihazın anma yükünde çalışıp çalışmadığı kontrol edilmelidir”  ( TS 7363 )

Sertifikalı Firmaların Yükümlülükleri

Sertifikalı firmalar aşağıda belirtilen işlemleri yapmakla yükümlüdür:

·               Baca tipinin ve kesitinin uygunluğunun kontrolünden,

·               Baca temizlik ve bakımının yapılmış olduğunun kontrolünden,

·               Baca duman testi yaparak baca çekişinin ve sızdırmazlık testinin olumlu olduğunun ve bunun baca test sonuç beyanı ile taahhüt edilmesinden,

·               Cihazların; gaz dağıtım şirketlerinde onaylanmış projesine uygun, bir bacaya bağlanmasından.

·               Konut ve benzeri binalarda bacalı cihazların bağlandığı bacaların tasarımında ve yapımında TS 11386 da belirtilen kurallara uyulması ve baca yapımında standartlara uygun baca malzemesinin kullanıldığının kontrolünden Sertifikalı Firmalar sorumludur.

·               Sertifikalı Firmalar, 4646 Sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu ile ilgili yönetmeliklerde belirtilen hususlara ve sertifikalandırma işlemi için DAĞITIM ŞİRKETİ’ a sundukları taahhütnamelere uymakla yükümlüdür.

Abonelerin Yükümlülükleri

Gaz kullanıma geçen abone gaz yakıcı cihazlarının bağlı olduğu bacalarını 3 ayda bir kez temizletmekle yükümlüdür. Aboneler, yakma tesisinin bakımı, onarımı, bacanın temizlenmesinden sorumludur. İç tesisatta yapılacak izinsiz tadilat, uygunsuz ve kötü kullanım, yanlış ve bozuk ekipman kullanılması, proje dışı tesisat yapımı ile tesisatın bakımsızlığı nedeniyle doğabilecek zarar ve ziyandan dağıtım veya iletim şirketleri sorumlu değildir.

İç tesisatta meydana gelebilecek gaz kaçağı veya kazalara karşı önlemlerin alınması müşterinin yükümlülüğündedir.

Paylaş

Kurultayın açılış konuşmaları MMO Kocaeli şube Başkanı Çınar Ulusoy, MMO Yönetim Kurulu Başkanı Emin Koramaz, Türk Mimar ve Mühendis Odaları Birliği (TMMOB) Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Soğancı, Sakarya Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Osman Aydın ve Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Ahmet Altuğ Akgün tarafından yapıldı.

MMO Kocaeli şube Başkanı Çınar Ulusoy, açılışta yaptığı konuşmada şube çalışmalarına da değinerek özetle şunları söyledi: “Kurultayda tartışılacak yeni çalışma alanları kadar, mühendislik uygulamalarının toplumsal yarara hizmet ettiği ve topluma karşı sorumluluk bil­incini, aynı zamanda örgütlülüğünü de tartışmak kurultayın iki ana başlığından birisini oluştur­maktadır. Yoğun bir emek dönemi sonucu oluşan bu program ve organizasyonun başarılı geçmesi yürütücülüğünü yaptığımız bu etkinliğin ev sahibi olarak en çok şubemizi mutlu etmiştir.”

4. Bakım Teknolojileri Kongresi ve Sergisi Gerçekleşti

Geleneksel hale gelen 4. Bakım Teknolojileri Kongresi ve Sergisi, 22-24 Ekim 2009 tarihleri arasında Makina Mühendisleri Odası adına Denizli Şubesi Sekreteryasında, Pamukkale Üniversitesi Kongre ve Kültür Merkezi’nde gerçekleştirildi.

“Bakım Mühendislerinin Sorunları Forumu”, “Bakım Mühendisliği Paneli” ve “Açılış Konferansı” ile birlikte kongre boyunca toplam 13 oturumda toplam 39 bildiri sunuldu. Kongreyi 745′i kayıtlı delege olmak üzere 1.500′e yakın mühendis, teknik eleman, üniversite öğretim elemanı ile üniversite ve meslek yüksek okulu öğrencisi izledi. Ayrıca 14 farklı başlıkta kurslar gerçekleştirilerek, sektör mensuplarının temel ve güncel konularda bilgilendirilmeleri sağlandı.

17 kurum ve kuruluş tarafından desteklenen kongreye paralel olarak düzenlenen sergiye, sektörde ürün ve hizmet üreten 19 kurum ve kuruluş katıldı ve sergi 2 bini aşkın kişi tarafından ziyaret edildi.

Kurslar arasında; Makina Dairesiz Asansör Tasarımı ve Montajı, Hidrolik ve Pnömatik Silindirlerde Kullanılan Sızdırmazlık Elemanlarının Seçimi ve Karşılaşılan Problemler, Elektrikli Asansör Son Muayene Eğitimi, Hidrolik Sistemlerde Bağlantı Tekniği, Hidrolik Devre Elemanları, Uygulama ve Arıza Arama Teknikleri, Arıza Nedenleri ve Çözümleri, Madeni Yağların Ekipman Ömrü ve Kestirimci Bakımdaki Önemi, Pnömatik Sistemlerde Arıza Arama Teknikleri, Arıza Nedenleri ve Çözümleri, Temel Pnömatik (1.Seviye), Buhar Armatürleri Bakımı ve işletmeye Alma, Rulmanların Sınıflandırılması, Kodlanması, Tanımı, Montaj ve Demontajı, Metroloji ve Kalibrasyon, Mekanik Salmastralar, Temel Pnömatik (2. Seviye) ve TPM yer aldı.

20

Paylaş

2010 yılını bir toparlanma yılı olarak geçireceği beklenen Türkiye’nin 2009 yılında en fazla küçülen ülkeler arasında olduğunun (IMF veri­lerine göre en fazla küçülen 17. ülke) belirtildiği raporda, bu yıl Türkiye’deki gayrimenkul pro­jelerinde ve yatırımlarda yavaşlama, gayri­menkul taleplerinde azalma ve finansmanda daralmanın yanı sıra gayrimenkul değerlerinde ve yatırımlarında gerilemeye tanık olduğu da belirtildi. GYODER, 2009′da daralan ekonominin, 2010′da yeniden büyümeye başlayacağını, ancak büyüme eğiliminin 2001 krizinden sonra yakalanan hızın (yıllık ortalama yüzde 6) altında olacağını öngörüyor. GYODER’e göre 2010-2014 dönemi yıllık ortalama büyüme oranı tahmini yüzde 4 civarında olacak.

Toplantıda konuşan GYODER Yönetim Kurulu Başkanı Turgay Tanes, 2010 yılının dünyada ve Türkiye’de gayrimenkul piyasaları için normale dönme çabalarıyla geçeceği yönünde bir değerlendirmede bulunarak, “2010 yılında Türkiye gayrimenkul piyasasında sınırlı bir talep artışı, yatırımlarda ve arzda nispi bir yükseliş, stoklarda bir miktar azalış, fiyatlarda bir miktar hareketlenme bekliyoruz” dedi. Faizlerin düşmesi ve ekonomik faaliyetlerin bir miktar canlanmasıyla birlikte 2010 yılında bir toparlanma döneminin başlayacağını belirten Turgay Tanes, “Büyüme oranlarımız 2009 yılında ciddi bir biçimde daralmıştır. 2010′da ise yeni bir orta vadeli döneme gireceğiz. Ancak bu dönem sınırlı bir büyüme dönemidir. 2002-2008 dönemine göre daha düşük oranlarda büyümeye başlaya­cağız. Gerçek dengelerse ancak 2012′de kurula­bilecektir” açıklamasında bulundu.

Tanes, şu bilgileri verdi: “Gayrimenkul sektörü, başta inşaat ve turizm olmak üzere, iş ve istih­dam yaratan 250′den fazla alt sektör ile GSMH’ya katkıda ilk sıralarda yer almaktadır. Türkiye ekonomisinin bu krizi en az hasarla atlatabilme­si için sektörün desteklenmesi şarttır”, iç ve dış arz ve talebin birlikte gözetilmesi gereğinin altını çizen Tanes, “Ulusal konut politikalarını belirleyen, düzenleyen ve denetleyen ve piyasaları fonlayan kurumlar oluşturulmalı, yabancı yatırımcılar için dezavantajlı yatırım ortamları yaratmamaya özen gösterilmelidir” dedi.

Tanes ayrıca, talep yönünde canlılık ve süreklilik için dar gelirlilerin konut kredisi faizlerine süb­vansiyon uygulanması ve gayrimenkul yatırımlarının cazibesini düşüren yasal düzen­lemelerden kaçınılması (örneğin, alım satım sözleşmelerinde damga vergisi uygulamaları) gibi önlemleri de vurguladı.

Kaynak: DTK Dergisi

Paylaş

Atık gaz bacaları üç ana gruba ayrılır.

Adi bacalar

Ortak (Şönt) bacalar

Müstakil (Ferdi) bacalar

Adi Bacalar:

Tek kolon halinde zeminden çatıya kadar yükselen, birden fazla birimin kullanabileceği şekilde tasarlanmış bacalara adi baca denir. Bu tip bacalara doğal gaz cihazları bağlanmaz. (Şekil 24)

Ortak (Şönt) Bacalar:

Zeminden çatıya kadar yükselen ana baca ve buna bağlanan her birime ait branşmanlardan meydana gelen bacaya ortak (şönt) baca denir. Bu tip bacalara doğal gaz cihazları bağlanmaz. (Şekil 24)

Müstakil (Ferdi) Bacalar:

Tek kolon halinde hitap edeceği birimden çatıya kadar yükselen ve sadece bir birimin kullanımına göre tasarlanmış bacalara müstakil baca denir. Bacalı cihazlar sadece müstakil bacalara bağlanabilir. Minimum etkili baca yüksekliği 4m olmalıdır. Hızlandırma parçasının, 1m ve üstünde olabildiği durumlarda bu mesafenin 1,5 katına eşit bir etkili yükseklik yeterlidir (TS 11386). Maksimum etkili baca yüksekliği ise çelik bacalarda baca hidrolik çapının 187,5 katını, tuğla bacalarda ise baca hidrolik çapının 150 katını aşmamalıdır.

Dh = 4.A/U

Dh = Hidrolik Çap

A  = Alan

U  = Çevre

Atık gaz boruları başka kat hacimleri içerisinden geçirilmez. Atık gaz boruları başka oturma mahalleri içerisinden de geçirilemez.

Doğal gaz yakıcı cihazların bağlı oldukları bacalarda yoğuşma olmamalıdır.

Bu boylardan daha uzun bacalarda yoğuşma meydana gelebilir. Yoğuşmanın önlenmesi için aşağıda belirtilen önlemler alınmalıdır:

·               Mevcut tuğla veya beton baca içine gömlek baca geçirilmesi,

·               Mevcut bacanın çift cidarlı metal baca haline getirilmesi.

·               Mevcut bacanın içinin sıvalı ve iç yüzey pürüzlülük oranı son derece düşük olmalıdır.

·               Baca yalıtımının yapılması gereklidir.

·               Bu şartların sağlanmadığı yerlerde tuğla veya beton bacaların kullanımına izin verilmez.

Bacalar; ısı, yoğuşma ve yanma ürünlerinden etkilenmeyecek malzemeden ilgili standartlara uygun olarak imal edilmelidir. (TS EN 1856-1,2 :2006, TS 11386, TS EN 1443). Yoğuşmalı tip doğal gaz yakıcı cihazlara ait bacalar, ilgili standarda sahip çelik, alüminyum, cam, plastik veya üretici firmanın orjinal parçaları ya da Dağıtım Şirketinin onay verdiği baca firmalarının yapmış olduğu bacalar olmalıdır.

DIN EN 1457 standardına haiz;

·               Yüksek sıcaklık dayanımına sahip,

·               Asit ve neme karşı mukavim,

·               Yüksek statik dayanımı olan,

·               İç yüzey pürüzlülük oranı son derece düşük,

·               Kolay temizleme imkanına sahip,

·               Montajı kolay,

Özelliklerine sahip seramik bacalar da kullanılabilir.

Baca Kesit Hesabı:

Atık gaz bacalarında daire kesitler tercih edilmelidir. Eğer kare veya dikdörtgen kesitli baca kullanılacak ise baca kesiti gerekli olan daire kesitten % 30 daha fazla olmalıdır. Dikdörtgen kesitli bacalarda uzun kenar kısa kenarın en çok 1,5 katı olmalıdır.

30 kW ve altı kapasitelerdeki cihazlar için binalardaki dairesel kesitli (D=13 cm.) bacalar kullanılabilir. Baca çapının 13cm.’ nin altında olması durumunda aşağıdaki formül ile baca kesitinin uygunluğu kontrol edilmelidir. Çapı 10cm.’ nin altında olan bacalara ( yoğuşmalı cihazlar hariç ) doğal gazlı cihazlar bağlanmamalıdır.

30-70kw ( 70kw dahil ) aralığındaki kapasitelere sahip doğal gaz yakıcı cihazları için aşağıdaki formül kullanılarak baca kesiti tayin edilmelidir.

Mevcut bacanın hesaplanan baca kesitinden büyük olması durumunda bacadaki atık gaz hızı 0,5 m/s’nin üzerinde olmalıdır. (DIN 4705) Bunun sağlanamadığı durumlarda mevcut baca içerisinden paslanmaz çelik baca geçirilerek kesit uygun hale getirilmelidir.

F = (0,012 . Q) / h1/2

Burada;

F = Baca kesiti (cm²)

Q = Cihaz kapasitesi (Kcal/h)

h = Etkili baca yüksekliği (m)‘dir.

*Minimum baca yüksekliği 4 m olmalıdır.

70kw üzerindeki kapasitelere sahip doğal gaz yakıcı cihazlarının baca kesitlerinin belirlenmesi için:

TS 11389 EN 13384-1 standardı kullanılmalıdır. Hesaplamalar bilgisayar programı yardımıyla yapılması zorunludur.

350kw’nin üstünde baca gazı hızı 2m/s’nin üzerinde olmalıdır

Isıtılmayan mahalde bulunan veya mevcut baca içerisinden geçirilen paslanmaz çelik bacalarda ısı yalıtımı sağlanmış olmalıdır.

Havalandırma boşluklarından ve kesiti 1m²’ nin altında olan aydınlıklardan baca geçirilmemelidir. Aydınlığa bakan ve hermetik cihaz kullanmayan dairelerin hepsi için bir baca yapılacağı düşünülmeli ve bu bacaların tesisinden sonra net 1m2 ’den büyük alan kalmalıdır. Aydınlığın üstü ortam havasını tahliye etmeyi engelleyecek bir yapıda olmamalıdır.

Bacalar düşey doğrultuda olmalı, mümkünse sapma yapmamalıdır. Sapma yapılması gerekli durumlarda, bir defaya mahsus olmak üzere sapma açısı düşey ile en fazla 30° olmalıdır. Bacalarda kesit daralması olmamalıdır.

Birbirinden farklı yüksekliklere sahip bitişik binaların bacalarında; daha düşük seviyede olan binaya ait bacaların komşu binaya olan mesafesi minimum 6m. olmalıdır. Bu sağlanamıyor ise bacalar yüksek olan bina seviyesine kadar yükseltilmelidir. Bacaların çıkışına baca kesitini daraltmayacak şekilde baca şapkası konulmalıdır.

Metal kılıf geçirilmiş bacalar eğer mevcut ise bina topraklama tesisatına irtibatlandırılmalı veya özel olarak topraklaması sağlanmalıdır.

Bacaların çatı üzerinde kalan kısımları atık gazların dışarı atılmasına uygun şekilde olmalıdır.

Cihazların Baca Bağlantıları

·               Cihazlar mümkün olduğunca bacaya yakın yerleştirilmelidir.

·               Cihazların atık gazlarını bacaya ileten borular, cihazın davlumbaz üzeriden en az 40cm dik olarak yükselmeli, daha sonra dirsek konmalıdır.

·               Atık gaz çıkış borusu açındırılmış uzunluğu en fazla 2,5m.olmalıdır. (TS 11384)

·               Atık gaz çıkış boruları en az % 3 yükselen eğimle tesis edilmeli ve baca kesitini daraltmayacak şekilde bacaya bağlanmalıdır.

·               Atık gaz çıkış borularında 90°’lik dirseklerden kaçınılmalı, 135°’lik dirsek veya esnek tip (çelik) atık gaz boruları kullanılmalıdır. 90°’lik her bir dirsek açındırılmış uzunluğu 60cm., 135°’lik her bir dirseğin açındırılmış uzunluğu 30cm olarak alınmalıdır.

·               Atık gaz çıkış boruları, paslanmaz çelik, iki yüzeyi emaye edilmiş çelik sac malzemelerden yapılabilir. Atık gaz çıkış borusunun emaye edilmiş çelik sac olması durumunda sac kalınlığı en az 0,6mm. olmalıdır.

·               Atık gaz çıkış boruları galvaniz saç, asbest malzeme veya yoğuşmalı cihazlar hariç, alüminyum ve plastik malzemelerden yapılamaz.

·               Her kazan ayrı bacaya bağlanmalıdır.(70 kW’nin üstü)

·               70 kW’nin altındaki cihazlarda birden çok atık gaz çıkış borusu, bir ortak boruda birleştirilerek veya ayrı ayrı ortak bir bacaya bağlanamazlar (yoğuşmalı cihazlara ait kaskad sistemler hariç).

·               Atık gaz yatay uzunluğu Şekil.24  için maksimum 1,9 m

·               Atık gaz çıkış boruları sızdırmazlığı sağlayacak şekilde birleştirilmeli ve bağlantılarda kullanılacak sızdırmazlık maddeleri ısıya dayanıklı olmalıdır.

·               Atık gaz çıkış boruları kapı pencere vb. yapı elemanlarından en az 20cm uzakta olacak şekilde yerleştirilmelidir. Bu mesafe yalıtım malzemeleri kullanılarak azaltılabilir. ( TS 7363 ).

·               Atık gaz çıkış boruları, merdiven, merdiven sahanlığı, bina girişlerinden, havalandırma boşluklarından, çatı arasından, yatak odası, banyo ve WC’lerden geçirilmemelidir. Atık gaz borusunun aydınlıktan geçen bacaya bağlanması durumunda ısı kaybına karşı yalıtılmalıdır.

·               Atık gaz çıkış borusu üzerinde ve yatayda, kazan baca adaptöründen sonra 3D mesafede, bu sağlanamıyor ise düşeye dönüş dirseğinden 2D mesafede baca gazı analizi test  noktası bulunmalıdır.

Paylaş