Konutlarda ve Isı Merkezlerinde Bacalar:

Atık gaz bacaları üç ana gruba ayrılır.

Adi bacalar

Ortak (Şönt) bacalar

Müstakil (Ferdi) bacalar

Adi Bacalar:

Tek kolon halinde zeminden çatıya kadar yükselen, birden fazla birimin kullanabileceği şekilde tasarlanmış bacalara adi baca denir. Bu tip bacalara doğal gaz cihazları bağlanmaz. (Şekil 24)

Ortak (Şönt) Bacalar:

Zeminden çatıya kadar yükselen ana baca ve buna bağlanan her birime ait branşmanlardan meydana gelen bacaya ortak (şönt) baca denir. Bu tip bacalara doğal gaz cihazları bağlanmaz. (Şekil 24)

Müstakil (Ferdi) Bacalar:

Tek kolon halinde hitap edeceği birimden çatıya kadar yükselen ve sadece bir birimin kullanımına göre tasarlanmış bacalara müstakil baca denir. Bacalı cihazlar sadece müstakil bacalara bağlanabilir. Minimum etkili baca yüksekliği 4m olmalıdır. Hızlandırma parçasının, 1m ve üstünde olabildiği durumlarda bu mesafenin 1,5 katına eşit bir etkili yükseklik yeterlidir (TS 11386). Maksimum etkili baca yüksekliği ise çelik bacalarda baca hidrolik çapının 187,5 katını, tuğla bacalarda ise baca hidrolik çapının 150 katını aşmamalıdır.

Dh = 4.A/U

Dh = Hidrolik Çap

A  = Alan

U  = Çevre

Atık gaz boruları başka kat hacimleri içerisinden geçirilmez. Atık gaz boruları başka oturma mahalleri içerisinden de geçirilemez.

Doğal gaz yakıcı cihazların bağlı oldukları bacalarda yoğuşma olmamalıdır.

Bu boylardan daha uzun bacalarda yoğuşma meydana gelebilir. Yoğuşmanın önlenmesi için aşağıda belirtilen önlemler alınmalıdır:

·               Mevcut tuğla veya beton baca içine gömlek baca geçirilmesi,

·               Mevcut bacanın çift cidarlı metal baca haline getirilmesi.

·               Mevcut bacanın içinin sıvalı ve iç yüzey pürüzlülük oranı son derece düşük olmalıdır.

·               Baca yalıtımının yapılması gereklidir.

·               Bu şartların sağlanmadığı yerlerde tuğla veya beton bacaların kullanımına izin verilmez.

Bacalar; ısı, yoğuşma ve yanma ürünlerinden etkilenmeyecek malzemeden ilgili standartlara uygun olarak imal edilmelidir. (TS EN 1856-1,2 :2006, TS 11386, TS EN 1443). Yoğuşmalı tip doğal gaz yakıcı cihazlara ait bacalar, ilgili standarda sahip çelik, alüminyum, cam, plastik veya üretici firmanın orjinal parçaları ya da Dağıtım Şirketinin onay verdiği baca firmalarının yapmış olduğu bacalar olmalıdır.

DIN EN 1457 standardına haiz;

·               Yüksek sıcaklık dayanımına sahip,

·               Asit ve neme karşı mukavim,

·               Yüksek statik dayanımı olan,

·               İç yüzey pürüzlülük oranı son derece düşük,

·               Kolay temizleme imkanına sahip,

·               Montajı kolay,

Özelliklerine sahip seramik bacalar da kullanılabilir.

Baca Kesit Hesabı:

Atık gaz bacalarında daire kesitler tercih edilmelidir. Eğer kare veya dikdörtgen kesitli baca kullanılacak ise baca kesiti gerekli olan daire kesitten % 30 daha fazla olmalıdır. Dikdörtgen kesitli bacalarda uzun kenar kısa kenarın en çok 1,5 katı olmalıdır.

30 kW ve altı kapasitelerdeki cihazlar için binalardaki dairesel kesitli (D=13 cm.) bacalar kullanılabilir. Baca çapının 13cm.’ nin altında olması durumunda aşağıdaki formül ile baca kesitinin uygunluğu kontrol edilmelidir. Çapı 10cm.’ nin altında olan bacalara ( yoğuşmalı cihazlar hariç ) doğal gazlı cihazlar bağlanmamalıdır.

30-70kw ( 70kw dahil ) aralığındaki kapasitelere sahip doğal gaz yakıcı cihazları için aşağıdaki formül kullanılarak baca kesiti tayin edilmelidir.

Mevcut bacanın hesaplanan baca kesitinden büyük olması durumunda bacadaki atık gaz hızı 0,5 m/s’nin üzerinde olmalıdır. (DIN 4705) Bunun sağlanamadığı durumlarda mevcut baca içerisinden paslanmaz çelik baca geçirilerek kesit uygun hale getirilmelidir.

F = (0,012 . Q) / h1/2

Burada;

F = Baca kesiti (cm²)

Q = Cihaz kapasitesi (Kcal/h)

h = Etkili baca yüksekliği (m)‘dir.

*Minimum baca yüksekliği 4 m olmalıdır.

70kw üzerindeki kapasitelere sahip doğal gaz yakıcı cihazlarının baca kesitlerinin belirlenmesi için:

TS 11389 EN 13384-1 standardı kullanılmalıdır. Hesaplamalar bilgisayar programı yardımıyla yapılması zorunludur.

350kw’nin üstünde baca gazı hızı 2m/s’nin üzerinde olmalıdır

Isıtılmayan mahalde bulunan veya mevcut baca içerisinden geçirilen paslanmaz çelik bacalarda ısı yalıtımı sağlanmış olmalıdır.

Havalandırma boşluklarından ve kesiti 1m²’ nin altında olan aydınlıklardan baca geçirilmemelidir. Aydınlığa bakan ve hermetik cihaz kullanmayan dairelerin hepsi için bir baca yapılacağı düşünülmeli ve bu bacaların tesisinden sonra net 1m2 ’den büyük alan kalmalıdır. Aydınlığın üstü ortam havasını tahliye etmeyi engelleyecek bir yapıda olmamalıdır.

Bacalar düşey doğrultuda olmalı, mümkünse sapma yapmamalıdır. Sapma yapılması gerekli durumlarda, bir defaya mahsus olmak üzere sapma açısı düşey ile en fazla 30° olmalıdır. Bacalarda kesit daralması olmamalıdır.

Birbirinden farklı yüksekliklere sahip bitişik binaların bacalarında; daha düşük seviyede olan binaya ait bacaların komşu binaya olan mesafesi minimum 6m. olmalıdır. Bu sağlanamıyor ise bacalar yüksek olan bina seviyesine kadar yükseltilmelidir. Bacaların çıkışına baca kesitini daraltmayacak şekilde baca şapkası konulmalıdır.

Metal kılıf geçirilmiş bacalar eğer mevcut ise bina topraklama tesisatına irtibatlandırılmalı veya özel olarak topraklaması sağlanmalıdır.

Bacaların çatı üzerinde kalan kısımları atık gazların dışarı atılmasına uygun şekilde olmalıdır.

Cihazların Baca Bağlantıları

·               Cihazlar mümkün olduğunca bacaya yakın yerleştirilmelidir.

·               Cihazların atık gazlarını bacaya ileten borular, cihazın davlumbaz üzeriden en az 40cm dik olarak yükselmeli, daha sonra dirsek konmalıdır.

·               Atık gaz çıkış borusu açındırılmış uzunluğu en fazla 2,5m.olmalıdır. (TS 11384)

·               Atık gaz çıkış boruları en az % 3 yükselen eğimle tesis edilmeli ve baca kesitini daraltmayacak şekilde bacaya bağlanmalıdır.

·               Atık gaz çıkış borularında 90°’lik dirseklerden kaçınılmalı, 135°’lik dirsek veya esnek tip (çelik) atık gaz boruları kullanılmalıdır. 90°’lik her bir dirsek açındırılmış uzunluğu 60cm., 135°’lik her bir dirseğin açındırılmış uzunluğu 30cm olarak alınmalıdır.

·               Atık gaz çıkış boruları, paslanmaz çelik, iki yüzeyi emaye edilmiş çelik sac malzemelerden yapılabilir. Atık gaz çıkış borusunun emaye edilmiş çelik sac olması durumunda sac kalınlığı en az 0,6mm. olmalıdır.

·               Atık gaz çıkış boruları galvaniz saç, asbest malzeme veya yoğuşmalı cihazlar hariç, alüminyum ve plastik malzemelerden yapılamaz.

·               Her kazan ayrı bacaya bağlanmalıdır.(70 kW’nin üstü)

·               70 kW’nin altındaki cihazlarda birden çok atık gaz çıkış borusu, bir ortak boruda birleştirilerek veya ayrı ayrı ortak bir bacaya bağlanamazlar (yoğuşmalı cihazlara ait kaskad sistemler hariç).

·               Atık gaz yatay uzunluğu Şekil.24  için maksimum 1,9 m

·               Atık gaz çıkış boruları sızdırmazlığı sağlayacak şekilde birleştirilmeli ve bağlantılarda kullanılacak sızdırmazlık maddeleri ısıya dayanıklı olmalıdır.

·               Atık gaz çıkış boruları kapı pencere vb. yapı elemanlarından en az 20cm uzakta olacak şekilde yerleştirilmelidir. Bu mesafe yalıtım malzemeleri kullanılarak azaltılabilir. ( TS 7363 ).

·               Atık gaz çıkış boruları, merdiven, merdiven sahanlığı, bina girişlerinden, havalandırma boşluklarından, çatı arasından, yatak odası, banyo ve WC’lerden geçirilmemelidir. Atık gaz borusunun aydınlıktan geçen bacaya bağlanması durumunda ısı kaybına karşı yalıtılmalıdır.

·               Atık gaz çıkış borusu üzerinde ve yatayda, kazan baca adaptöründen sonra 3D mesafede, bu sağlanamıyor ise düşeye dönüş dirseğinden 2D mesafede baca gazı analizi test  noktası bulunmalıdır.

Paylaş / Yolla